Sinds 1 januari betalen huishoudens in Vlaanderen op jaarbasis gemiddeld 15,72 euro extra op hun stroomfactuur. Dat komt omdat de nieuwe Vlaamse regering een korting schrapt die de impact van groene subsidies op de netkosten beperkte, kopte VRT NWS zaterdag 11 januari op de website.
Het voorbije jaar leek de storm van de energiecrisis helemaal gaan liggen. De prijzen voor gas en elektriciteit leken onder controle, de bevoorrading kwam nooit in het gedrang. We begonnen weer wat meer elektriciteit te verbruiken én we konden die zelfs goedkoop invoeren uit Frankrijk. Ook de vele lasten op onze stroomfactuur namen eindelijk wat af.
Maar 2025 kondigt zich somberder aan. Onze energietransitie kost nu eenmaal geld en dat geld moet ergens vandaan komen. Van de industrie, onder meer (daar gaan we morgen in een tweede artikel op in). Maar ook van de huishoudens. En die zien hun facturen opnieuw stijgen.
Vanuit het Vlaamse niveau blijft de druk op de elektriciteitsfacturen hoog. Vooral de erfenis van de groenestroomcertificaten, de subsidies voor groene stroom, speelt ons parten.
Die subsidies worden onder meer in onze distributienettarieven verrekend. De vorige Vlaamse regering besliste twee jaar geleden een korting toe te passen om de impact van de groene subsidies op de netkosten voor de Vlaamse huishoudens te verlagen. Vorig jaar bedroeg die 67 miljoen euro.
De huidige Vlaamse regering schrapte die korting. Daardoor betaalt een gemiddeld Vlaams huishouden sinds 2025 op jaarbasis opnieuw 15,72 euro meer voor de subsidies voor groene stroom, zo blijkt uit berekeningen van de Vlaamse Nutsregulator op vraag van de VRT nieuwsredactie.
Ook op het federale niveau blijft de druk op de elektriciteitsfacturen onevenredig hoog. De federale accijnzen op elektriciteit bedroegen voor huishoudens op 1 januari 2025 49,41 euro per MWh. Voor aardgas was dat 9,45 euro. Elektriciteit wordt dus maar liefst ruim vijf keer meer belast dan aardgas.
Er is nog een element dat de elektriciteitsmarkt en ook de huishoudens parten speelt: dat is de almaar grotere onvoorspelbaarheid van de prijs van de elektriciteit.
Wanneer de wind en de zon niet thuis geven, op donkere, windstille en koude winterdagen kunnen de prijzen dan weer enorm pieken. Op 12 december jl. om 17 uur ’s avonds explodeerde de stroomprijs tot 565 euro. De voorbij weken kregen we zulke prijsschokken meermaals te verwerken, tijdens de zogenoemde Dunkelflautes, donkere, windstille periodes met lage temperaturen en veel vraag naar stroom. De onzekerheid over de stroomprijzen drukt ook bij de huishoudens.
De meeste mensen begrijpen amper wat er op de stroommarkt aan de hand is, twijfelen voortdurend over het stroomcontract dat ze moeten nemen en hebben dikwijls niet de middelen of de tijd om te investeren in slimme energiesystemen.
Sterkere netten kunnen de overschotten aan stroom beter verdelen en ook de toenemende vraag beter opvangen.
Voor de laag- en middenspanningsnetten van Fluvius gaat het over maar liefst 11 miljard euro, te investeren tussen 2024 en 2033. Hoogspanningsnetbeheerder Elia zou vanaf 2024 op amper 5 jaar tijd 9,4 miljard euro spenderen aan de verdere uitbouw van zijn Belgisch net. Die investeringen moeten uiteindelijk leiden tot lagere stroomprijzen, maar ze worden wel meteen aangerekend op onze stroomfactuur.
Uitgerekend dit jaar is de impact het grootst. Voor een gemiddeld huishouden komt er voor de nettarieven in één klap 120 euro bij. Dat is een stijging met maar liefst 33% tegenover 2024. Dit jaar al blijkt de stijging bijna 50 procent hoger dan eerder ingeschat en de vraag is of de lichte stijging van de komende jaren niet veel forser zal zijn dan voorspeld.
Want er komen mogelijk nog extra kosten aan. Onder door meer de ontspoorde investeringsplannen van hoogspanningsnetbeheerder Elia. Oorspronkelijk zouden die investeringen 9,4 miljard euro bedragen. Maar daar mag op dit moment al 4,3 miljard worden bijgeteld.
Die 4,3 miljard extra zijn eind vorig jaar letterlijk en figuurlijk boven water gekomen. Het gaat over de kostenexplosie van het energie-eiland. Dat moet tegen 2030 de verschillende nieuwe windmolenparken voor onze westkust en buitenlandse offshoreparken verbinden.
Indien Elia of de (toekomstige) federale regering niet ingrijpt, komen die miljarden ook op onze stroomfacturen terecht. Dan zullen er ook na 2027 nog stevige stijgingen van de nettarieven zijn.
Hartelijk dank aan eenieder die de voorbije periode een bezwaarschrift indiende om de omwonenden te steunen!
Samen konden we aantonen dat dit project overduidelijk de draagkracht van de regio overschreed door de nabijheid van bewoning en de hinder en mogelijke risico's voor mens, dier en milieu.
De Vlaamse Regering weigerde de omgevingsvergunning en ook de Raad vVB vernietigde het beroep van Engie en Eoly tegen deze weigering op 24/7/2025.
De klok voor dit project staat dan ook op…
Deel dit bericht via:
